Th6 23, 2024 | Hiệu quả năng lượng
Với phần lớn nhà máy tại Việt Nam, tiền điện là khoản chi phí vận hành lớn chỉ sau nguyên vật liệu và nhân công, nhưng lại là khoản ít được phân tích nhất. Trong khi đó, đây cũng là khoản có dư địa cải thiện lớn nhất mà không ảnh hưởng đến sản lượng.
Bối cảnh: áp lực nguồn điện và chi phí
Công nghiệp chế biến chế tạo là động lực tăng trưởng chính của Việt Nam, kéo theo nhu cầu điện tăng nhanh. Giá bán lẻ điện bình quân đã được điều chỉnh tăng nhiều lần những năm gần đây, và áp lực này được dự báo tiếp tục khi ngành điện chuyển dịch cơ cấu nguồn theo Quy hoạch điện VIII.
Với doanh nghiệp sản xuất, điều này có hai hệ quả: chi phí trên mỗi đơn vị sản phẩm tăng, và rủi ro về ổn định cung cấp điện trong cao điểm mùa khô trở thành yếu tố phải tính đến khi lập kế hoạch sản xuất.
Vì sao hiệu quả năng lượng quan trọng với nhà máy
1. Giảm chi phí mà không giảm sản lượng
Khác với cắt giảm nhân sự hay ép giá nhà cung cấp, cải thiện hiệu quả năng lượng giảm chi phí mà không động đến năng lực sản xuất. Phần tiết kiệm được đi thẳng vào lợi nhuận.
2. Phát hiện sớm sự cố thiết bị
Động cơ, máy nén hay bơm đang xuống cấp thường tiêu thụ nhiều điện hơn trước khi hỏng hẳn. Theo dõi điện năng vì vậy là một dạng giám sát tình trạng thiết bị, và giá trị của việc tránh dừng máy ngoài kế hoạch thường lớn hơn chính phần tiền điện tiết kiệm được.
3. Đáp ứng yêu cầu khách hàng xuất khẩu
Các tập đoàn mua hàng quốc tế ngày càng yêu cầu nhà cung ứng báo cáo cường độ năng lượng và phát thải trên mỗi đơn vị sản phẩm. Với hàng xuất sang châu Âu, cơ chế CBAM còn đòi hỏi số liệu có thể kiểm chứng. Nhà máy không có dữ liệu ở cấp dây chuyền sẽ không trả lời được.
4. Nghĩa vụ tuân thủ trong nước
Doanh nghiệp thuộc diện cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm theo Luật số 50/2010/QH12 phải xây dựng kế hoạch hằng năm, kiểm toán năng lượng ba năm một lần, chỉ định người quản lý năng lượng và báo cáo cho Sở Công Thương.
Năng lượng thường thất thoát ở đâu?
- Khí nén: nguồn lãng phí lớn và dễ khắc phục nhất. Rò rỉ diễn ra liên tục kể cả khi không sản xuất, và áp suất cài đặt cao hơn mức cần thiết làm tăng tiêu thụ ở mọi thời điểm.
- Hệ thống làm mát: chiller và điều hòa chiếm tỷ trọng lớn trong khí hậu nhiệt đới, đặc biệt với nhà xưởng có yêu cầu kiểm soát nhiệt ẩm.
- Động cơ và bơm: động cơ chạy non tải liên tục là trường hợp điển hình nên lắp biến tần.
- Lò hơi và hệ thống nhiệt: tổn thất qua đường ống không bọc cách nhiệt và bẫy hơi hỏng thường bị bỏ qua vì khó nhìn thấy.
- Phụ tải nền ngoài giờ: mức tiêu thụ vào ngày nghỉ hoặc giữa hai ca cho biết nhiều điều. Nếu con số này cao, có thiết bị đang chạy mà không ai cần đến.
Ngoài ra, hệ số công suất thấp khiến doanh nghiệp phải trả thêm cho phần công suất phản kháng vượt định mức. Đây là hạng mục đơn giản nhưng hay bị bỏ sót.
Cách triển khai hợp lý
Bước 1: đo trước khi đầu tư. Lắp đồng hồ đo ở cấp phân xưởng và các phụ tải lớn, chạy một đến hai tháng để có đường cơ sở theo từng ca và từng mức sản lượng.
Bước 2: chuẩn hóa chỉ số theo sản lượng. So sánh tiền điện giữa hai tháng là vô nghĩa nếu sản lượng khác nhau. Chỉ số cần theo dõi là kWh trên mỗi đơn vị sản phẩm.
Bước 3: xử lý phần không tốn vốn trước. Khắc phục rò rỉ khí nén, hạ áp suất cài đặt về mức thực sự cần, tắt thiết bị chạy ngoài giờ, dịch các công đoạn linh hoạt khỏi khung giờ cao điểm.
Bước 4: đầu tư có trọng điểm. Khi đã biết phụ tải nào kém hiệu quả nhất, đầu tư biến tần, thay thiết bị hiệu suất cao, thu hồi nhiệt thải. Lúc này mọi đề xuất đều có số liệu để tính hoàn vốn.
Bước 5: giữ kết quả. Cảnh báo tự động khi suất tiêu hao vượt ngưỡng và báo cáo định kỳ gửi đúng người phụ trách. Không có bước này, mức tiêu thụ sẽ trôi dần về mức cũ sau vài tháng.
Vinergy triển khai hệ thống giám sát năng lượng cho nhà máy tại Việt Nam: đo đếm theo phân xưởng và thiết bị, theo dõi suất tiêu hao trên đơn vị sản phẩm, cảnh báo thời gian thực và báo cáo tự động phục vụ tuân thủ. Liên hệ với chúng tôi để trao đổi về nhà máy của bạn.
Th6 22, 2024 | Hiệu quả năng lượng
Tòa nhà văn phòng và trung tâm thương mại tại Việt Nam vận hành trong điều kiện khí hậu nóng ẩm quanh năm, nên hệ thống điều hòa thường chiếm phần lớn hóa đơn điện. Đây cũng chính là nơi tập trung phần lớn cơ hội cải thiện.
Lãng phí thường nằm ở đâu?
- Chạy khi không có người: điều hòa và chiếu sáng hoạt động ở khu vực trống, hoặc tiếp tục chạy sau giờ làm việc.
- Cài đặt sai: nhiệt độ đặt quá thấp, quạt chạy hết công suất suốt ngày.
- Thiết bị suy giảm hiệu suất: giàn trao đổi nhiệt bẩn, môi chất thiếu, bẫy hơi hỏng. Những lỗi này không gây dừng hệ thống nên ít được phát hiện.
Mười cách cải thiện hiệu quả năng lượng
1. Đo đếm trước khi làm bất cứ điều gì khác
Lắp công tơ phụ cho các phụ tải chính: trạm chiller, hệ thống bơm, chiếu sáng, ổ cắm, thang máy. Không có số liệu này, mọi đề xuất đầu tư đều dựa trên phỏng đoán.
2. Rà soát lịch vận hành
Việc không tốn chi phí và thường cho kết quả ngay. Kiểm tra giờ bật và tắt thực tế của từng khu vực, đặc biệt vào cuối tuần và ngày lễ.
3. Tối ưu nhiệt độ cài đặt
Nâng nhiệt độ cài đặt thêm một độ làm giảm đáng kể tiêu thụ của hệ thống làm mát mà phần lớn người sử dụng không cảm nhận khác biệt, nhất là khi kết hợp với tăng lưu thông gió.
4. Bảo dưỡng hệ thống làm mát đúng định kỳ
Vệ sinh giàn trao đổi nhiệt, kiểm tra môi chất và hiệu chỉnh cảm biến. Chiller vận hành với giàn bẩn tiêu tốn nhiều điện hơn đáng kể cho cùng một mức làm mát.
5. Lắp biến tần cho bơm và quạt
Phần lớn bơm nước lạnh và quạt AHU trong tòa nhà cũ chạy cố định ở 100% công suất. Điều chỉnh theo tải thực tế thường là hạng mục hoàn vốn nhanh nhất.
6. Nâng cấp chiếu sáng
Chuyển sang đèn LED kết hợp cảm biến hiện diện ở hành lang, nhà vệ sinh, tầng hầm để xe. Hạng mục đơn giản nhưng hiệu quả kép, vì giảm luôn tải nhiệt cho điều hòa.
7. Tận dụng ánh sáng tự nhiên có kiểm soát
Trong điều kiện Việt Nam, ánh sáng tự nhiên đi kèm nhiệt. Cần kết hợp kính kiểm soát nhiệt, rèm tự động hoặc che nắng bên ngoài, thay vì chỉ tăng diện tích kính.
8. Cải thiện lớp vỏ công trình
Với khí hậu nhiệt đới, ưu tiên là chống bức xạ và chống rò khí lạnh: cách nhiệt mái, phim cách nhiệt cho kính hướng tây, làm kín cửa và các vị trí thất thoát ở sảnh ra vào.
9. Quản lý theo khung giờ giá điện
Với biểu giá ba khung giờ, một số phụ tải có thể dịch chuyển: bơm nước lên bể mái, sạc thiết bị, chạy trước hệ thống làm mát để tích nhiệt lạnh. Khoản tiết kiệm này không cần đầu tư thiết bị mới.
10. Giám sát liên tục và cảnh báo tự động
Chính hạng mục này giữ cho chín hạng mục trên không bị trôi đi. Cảnh báo khi tiêu thụ ban đêm vượt ngưỡng, khi chiller chạy ngoài lịch, khi suất tiêu hao trên mét vuông tăng bất thường.
Chứng nhận công trình xanh và yêu cầu dữ liệu
Các hệ thống chứng nhận như LOTUS của Việt Nam, hoặc LEED và EDGE, đều đòi hỏi dữ liệu đo đếm liên tục để chứng minh hiệu quả vận hành, không chỉ thiết kế trên giấy. Với tòa nhà cho thuê, chứng nhận này ngày càng ảnh hưởng đến khả năng thu hút khách thuê quốc tế có cam kết ESG.
Ngoài ra, tòa nhà có quy mô tiêu thụ lớn có thể thuộc diện cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm theo Luật 50/2010/QH12, kèm nghĩa vụ kiểm toán định kỳ và báo cáo cho Sở Công Thương. Ngưỡng áp dụng cho công trình xây dựng thấp hơn so với cơ sở sản xuất công nghiệp.
Một lưu ý về thứ tự
Danh sách trên không nên triển khai song song. Hiệu quả nhất là làm mục 1 và mục 2 trước, vì chúng gần như không tốn chi phí và sẽ chỉ ra chính xác những mục còn lại nào đáng đầu tư cho tòa nhà của bạn. Đầu tư thay chiller khi chưa biết chiller đang chạy ở tải nào là rủi ro không cần thiết.
Vinergy triển khai hệ thống giám sát năng lượng cho tòa nhà thương mại, tích hợp với hệ thống BMS sẵn có và bổ sung đo đếm ở những điểm còn thiếu. Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Th5 19, 2024 | Hiệu quả năng lượng
Với khách sạn và khu nghỉ dưỡng tại Việt Nam, điện thường là khoản chi phí vận hành lớn thứ hai sau nhân sự. Điều khiến ngành này khác biệt là không thể tiết kiệm bằng cách cắt giảm tiện nghi: khách ở phòng nóng hoặc thiếu nước nóng sẽ để lại đánh giá xấu, và chi phí của một đánh giá xấu lớn hơn nhiều so với phần điện tiết kiệm được.
Áp lực đang tăng
Chi phí điện. Giá bán lẻ điện đã được điều chỉnh tăng nhiều lần những năm gần đây, trong khi giá phòng không tăng tương ứng do cạnh tranh.
Yêu cầu từ khách đoàn và công ty lữ hành. Nhiều doanh nghiệp quốc tế có chính sách công tác yêu cầu khách sạn có chứng nhận bền vững hoặc báo cáo phát thải. Đây đang trở thành tiêu chí lựa chọn chứ không còn là điểm cộng.
Nghĩa vụ tuân thủ. Khách sạn lớn có thể thuộc diện cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm theo Luật 50/2010/QH12, kèm nghĩa vụ kiểm toán định kỳ và báo cáo cho Sở Công Thương.
Năng lượng đi đâu trong một khách sạn?
- Điều hòa không khí: phụ tải lớn nhất, chạy gần như quanh năm.
- Nước nóng: chiếm tỷ trọng lớn và thường bị bỏ qua. Bình nước nóng giữ nhiệt 24/7 cho công suất đỉnh chỉ dùng vài giờ mỗi sáng.
- Khu bếp và giặt là: tập trung, chạy theo ca, rất dễ đo đếm riêng và tối ưu lịch.
- Hồ bơi và khu tiện ích: bơm tuần hoàn thường chạy liên tục ở công suất cố định.
- Phòng trống: khoản lãng phí đặc thù của ngành. Với công suất phòng 60%, một phần đáng kể hệ thống vẫn chạy cho phòng không có khách.
Ba việc nên làm trước
1. Đo đếm tách theo khu vực chức năng
Tách riêng khối phòng, bếp, giặt là, hồ bơi và khu công cộng. Chỉ số cần theo dõi là điện năng trên mỗi đêm phòng bán được, vì so sánh hóa đơn giữa hai tháng có công suất phòng khác nhau là vô nghĩa. Chỉ số này cũng cho phép so sánh giữa các cơ sở trong cùng chuỗi.
2. Kết nối trạng thái phòng với điều khiển
Đây là khoản tiết kiệm lớn nhất và không ảnh hưởng trải nghiệm khách. Phòng chưa bán hoặc đã trả có thể đưa về chế độ chời thay vì ngắt hẳn, giữ nhiệt độ cao hơn vài độ để phòng không bị nóng ẩm, sau đó làm mát trước giờ nhận phòng.
Cần lưu ý: ngắt hoàn toàn điều hòa ở phòng trống trong điều kiện ẩm của Việt Nam dễ dẫn đến mùi ẩm mốc và hư hại nội thất. Chế độ chời có kiểm soát ẩm là phương án an toàn hơn.
3. Tối ưu nước nóng và khu giặt là
Điều chỉnh lịch gia nhiệt theo giờ sử dụng thực tế, bọc cách nhiệt đường ống, và xem xét thu hồi nhiệt thải từ hệ thống làm mát để gia nhiệt sơ bộ. Với khu giặt là, dịch ca ra khỏi khung giờ cao điểm theo biểu giá ba khung giờ thường cho kết quả ngay mà không cần đầu tư.
Hiệu quả năng lượng và trải nghiệm khách
Quan hệ giữa hai yếu tố này không phải lúc nào cũng đối lập. Trên thực tế, hệ thống giám sát thường cải thiện trải nghiệm khách: phát hiện sớm máy lạnh yếu trước khi khách phàn nàn, phát hiện bình nước nóng hoạt động bất thường, xác định phòng nào thường xuyên không đạt nhiệt độ cài đặt.
Ngược lại, các biện pháp tiết kiệm dựa trên việc hạn chế khách, chẳng hạn khóa dải nhiệt độ quá hẹp hay tắt điều hòa theo thẻ từ một cách cứng nhắc, thường gây phản ứng nhiều hơn lợi ích mang lại.
Bắt đầu từ đâu
Với khách sạn đang vận hành, không nên bắt đầu bằng việc thay thiết bị. Hãy đo một mùa cao điểm và một mùa thấp điểm để hiểu cơ cấu tiêu thụ thật, sau đó mới quyết định đầu tư. Dữ liệu này đồng thời phục vụ báo cáo cho chủ đầu tư, cho tập đoàn quản lý và cho các yêu cầu bền vững từ khách đoàn.
Vinergy triển khai hệ thống giám sát năng lượng cho khách sạn và khu nghỉ dưỡng tại Việt Nam, tích hợp với hệ thống quản lý tòa nhà và phần mềm quản lý phòng sẵn có. Liên hệ với chúng tôi để trao đổi cụ thể.
