Trong tiếng Việt, cả hai khái niệm này thường được gọi chung là tiết kiệm điện, nhưng đây là hai việc khác nhau và tốn chi phí rất khác nhau. Phân biệt được chúng giúp doanh nghiệp biết nên làm gì trước và đầu tư vào đâu sau.
Tiết kiệm năng lượng là gì?
Tiết kiệm năng lượng là dùng ít đi bằng cách thay đổi hành vi và cách vận hành. Tắt điều hòa khi hết ca, tắt máy nén khí vào cuối tuần, nâng nhiệt độ cài đặt lên một độ, tắt đèn ở khu vực đủ sáng tự nhiên.
Đặc điểm: gần như không tốn chi phí đầu tư, có hiệu quả ngay, nhưng dễ trở lại như cũ nếu không có cơ chế duy trì. Sau vài tháng, thói quen cũ quay lại và mức tiêu thụ tăng dần về mốc ban đầu.
Hiệu quả năng lượng là gì?
Hiệu quả năng lượng là tạo ra cùng một kết quả nhưng tiêu tốn ít năng lượng hơn. Thay đèn huỳnh quang bằng LED, lắp biến tần cho động cơ chạy non tải, thay chiller cũ bằng chiller hiệu suất cao, cải thiện cách nhiệt đường ống hơi.
Đặc điểm: cần đầu tư ban đầu, nhưng hiệu quả tồn tại lâu dài và không phụ thuộc vào ý thức từng ca. Một động cơ đã lắp biến tần sẽ tiết kiệm dù ai trực ca đi nữa.
Khác biệt chính
- Bản chất: tiết kiệm là giảm nhu cầu sử dụng; hiệu quả là giảm lượng năng lượng cần cho cùng nhu cầu.
- Chi phí: tiết kiệm gần như miễn phí; hiệu quả cần vốn và có thời gian hoàn vốn.
- Độ bền kết quả: tiết kiệm phụ thuộc con người nên dễ mất; hiệu quả gắn vào thiết bị nên ổn định.
- Ảnh hưởng vận hành: tiết kiệm đôi khi đánh đổi tiện nghi hoặc sản lượng; hiệu quả thì không.
Đây là điểm quan trọng với nhà máy: tiết kiệm bằng cách cắt giảm sử dụng có giới hạn, vì bạn không thể giảm sản lượng để giảm tiền điện. Hiệu quả năng lượng không có giới hạn đó.
Điểm chung
Cả hai đều giảm chi phí vận hành, giảm phát thải và đều được khuyến khích trong khuôn khổ Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Quan trọng hơn, cả hai đều cần dữ liệu để chứng minh. Không đo thì không biết hành vi có duy trì không và thiết bị mới có đạt cam kết không.
Nên chọn hướng nào?
Câu trả lời thực tế là cả hai, nhưng theo thứ tự.
Giai đoạn 1: đo. Lắp hệ thống giám sát để biết năng lượng đang đi đâu. Không có bước này, mọi quyết định sau đều là phỏng đoán.
Giai đoạn 2: tiết kiệm vận hành. Xử lý những gì không tốn tiền trước: điều chỉnh lịch chạy, khắc phục rò rỉ khí nén, dịch phụ tải khỏi khung giờ cao điểm, tắt thiết bị chạy ngoài giờ. Phần này thường cho kết quả đáng kể ngay trong vài tháng đầu.
Giai đoạn 3: đầu tư hiệu quả. Khi đã biết phụ tải nào lớn nhất và vận hành kém nhất, mới đầu tư thiết bị. Lúc này bạn có số liệu để tính hoàn vốn và để đàm phán với nhà cung cấp.
Giai đoạn 4: duy trì. Đây là phần quyết định kết quả có bền hay không. Cảnh báo tự động khi tiêu thụ vượt ngưỡng và báo cáo định kỳ giữ cho phần tiết kiệm hành vi không bị trôi đi, đồng thời xác nhận thiết bị mới đang hoạt động đúng kỳ vọng.
Vinergy triển khai hệ thống giám sát làm nền cho cả bốn giai đoạn: đo đếm theo khu vực và thiết bị, cảnh báo thời gian thực, báo cáo tự động để theo dõi kết quả trước và sau cải tiến. Liên hệ với chúng tôi để trao đổi cụ thể.